ભગવાન શ્રીરામને હતી એક બહેન પણ, પણ રામાયણમાં ક્યાંય નથી ઉલ્લેખ.

આપણે બધાએ રામાયણની વાર્તાઓ તો જરૂર સાંભળી જ હશે. બાળપણથી જ આપણે રામાયણ સાથે જોડાયેલ ઘણી વાર્તાઓ સાંભળતા આવ્યા છે. આ સિવાય ટીવી સિરિયલ દ્વારા પણ આપણે રામાયણ વિષે ઘણું જોયું જ છે. આપણે બધા સારી રીતે જાણીએ જ છીએ કે ભગવાન શ્રીરામના ચાર ભાઈઓ હતા. મહારાજા દશરથને ત્રણ પત્નીઓ હતી જેમના દ્વારા તેમને ચાર બાળકો થયા. તેમનું નામ રામ, લક્ષ્મણ, ભરત અને શત્રુઘ્ન છે. પણ બહુ ઓછા લોકો જાણે છે કે રાજા દશરથને એક દીકરી પણ હતી એટલે કે ભગવાન શ્રીરામને એક બહેન પણ હતી.

હા, તમે લોકો બિલકુલ સાચું સાંભળી રહ્યા છો. મર્યાદા પુરુષોત્તમ શ્રી રામની પણ એક બહેન હતી, જેનું નામ શાંતા હતું. રામ-લક્ષ્મણ અને સીતાની વાર્તા વિશે આપણે બધા સારી રીતે જાણીએ છીએ. પરંતુ શાંતા વિશે બહુ ઓછા લોકો જાણતા હશે. તો ચાલો આજે જણાવીએ ભગવાન શ્રી રામની બહેનની વાર્તા…

શાંતાનો ઉલ્લેખ રામાયણમાં પણ મળે છે. તે રાજા દશરથ અને કૌશલ્યાની દીકરી હતી. રામાયણની કથા અનુસાર જોવા જઈએ તો એવું કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે રાજા દશરથને ચાર દીકરા સિવાય એક દીકરી પણ હતી. તેનું નામ શાંતા હતું. સૌથી ખાસ વાત એ છે કે શાંતા ભગવાન રામની મોટી બહેન હતી.

દંતકથાઓ અનુસાર, એકવાર કૌશલ્યાની બહેન વર્ષિણી અને તેના પતિ રાજા રોમપદ અયોધ્યા આવ્યા. રોમાપાદ અંગ દેશનો રાજા હતો. મજાકમાં, વર્ષિનીએ તેની બહેન કૌશલ્યાને શાંતાને દત્તક લેવા કહ્યું. ત્યારે રાજા દશરથે તેમની વાત સાંભળી. રાજા દશરથે વર્ષિનીને તેમની પુત્રી શાંતાને દત્તક આપવાનું વચન આપ્યું હતું. આમ વર્શિની અને રોમાપાદે શાંતાને દત્તક લીધી અને શાંતા અંગ દેશની રાજકુમારી બની. રાજા રોમપદે શાંતાના લગ્ન ઋષિ શ્રૃંગા સાથે કરાવ્યા.

એવું પણ કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે રાજા દશરથએ એક ઋષિને પોતાની દીકરી દત્તક આપી દીધી હતી. અમુક માન્યતાઓ પ્રમાણે રાજા દશરથને શાંતા સિવાય એક દીકરી બીજી પણ હતી તેનું નામ કુકબી હતું. જો કે આ વિષે વધારે માહિતી મળી નથી. આ કારણે તેનો ઉલ્લેખ બહુ ઓછું જોવા મળે છે.

તમને જણાવી દઈએ કે કેટલાક લોકો ભગવાન શ્રી રામની બહેન શાંતાની પણ પૂજા કરે છે. અહેવાલો અનુસાર, એવું કહેવાય છે કે ભારતમાં શાંતાના બે મંદિરો છે. આ મંદિરોમાંથી એક હિમાચલ પ્રદેશમાં કુલ્લુ પાસે એક ટેકરી પર આવેલું છે. અહીં શાંતા દેવીની મૂર્તિ પણ સ્થાપિત છે. આ મંદિરમાં દેવી શાંતા અને તેમના પતિ શ્રીંગ ઋષિની પૂજા એકસાથે કરવામાં આવે છે.

આ બંનેની પૂજા કરવા માટે ઘણી જગ્યાએથી ભક્તો આવે છે. શાંતા દેવીના આ મંદિરમાં જે ભક્ત સાચા હૃદયથી દેવી શાંતિ અને શ્રીંગ ઋષિની પૂજા કરે છે તેને પણ ભગવાન રામના આશીર્વાદ મળે છે. બીજું મંદિર કર્ણાટકના શૃંગેરીમાં આવેલું છે. આ સ્થળનું નામ પણ શ્રીંગી ઋષિના નામ પરથી પડ્યું હતું.